Tak, przychodnia może wysłać pacjentowi SMS z prośbą o opinię, jeśli firmie, która go wysyła, przekazuje tylko potrzebne dane na podstawie umowy powierzenia (art. 28 RODO), w treści nie zdradza niczego o zdrowiu pacjenta i od razu wyłącza wysyłkę temu, kto zrezygnuje. Otwarte zostaje jedno pytanie: czy taka prośba to marketing, na który potrzebna jest wcześniejsza zgoda pacjenta. Dwa wyroki WSA w sprawach spoza medycyny uznały podobne prośby za marketing, dlatego ostrożna placówka zbiera osobną zgodę na takie SMS-y.
Prowadzę Repto, które wysyła prośby o opinię w imieniu placówek, a najczęstsze obawy, jakie słyszę przed wdrożeniem, dotyczą właśnie RODO. Po atakach na systemy medyczne w 2026 roku jeszcze się nasiliły. Niżej rozpisuję, co placówka sprawdza sama i ze swoim inspektorem ochrony danych (IOD), niezależnie od tego, czy prosi o opinie ręcznie, czy przez system. Jak zbierać opinie od strony praktycznej, opisuję w przewodniku po opiniach Google dla placówki medycznej.
Kto odpowiada za dane pacjenta, gdy SMS wysyła zewnętrzna firma?
Placówka. Jest administratorem danych swoich pacjentów, więc to ona decyduje, do kogo, kiedy i po co pisze. Firma, która wysyła SMS-y w jej imieniu, jest podmiotem przetwarzającym: przetwarza dane wyłącznie na udokumentowane polecenie placówki (art. 28 ust. 3 lit. a RODO) i nie może użyć numerów do własnych celów.
W RODO takie przekazanie to powierzenie przetwarzania, a nie udostępnienie danych innej firmie, więc pacjent nie musi się osobno zgadzać na samo przekazanie. Ustawa o prawach pacjenta zobowiązuje firmę, której placówka powierzyła dane, do zachowania w tajemnicy informacji o pacjencie (art. 24 ust. 6 ustawy o prawach pacjenta).
Podstawa do wysłania samego SMS-a z prośbą o ocenę wizyty to osobna sprawa, którą rozpisuję niżej, w części o zgodzie.
Co sprawdzić w umowie powierzenia z firmą, która wysyła SMS-y?
Czy zawiera wszystko, czego wymaga art. 28 ust. 3 RODO, i czy cel jest opisany wąsko. Umowa określa przedmiot, czas trwania, charakter i cel przetwarzania, rodzaj danych i kategorie osób, a dostawca zobowiązuje się w niej, że:
przetwarza dane tylko na polecenie placówki, także gdy chodzi o przekazanie ich poza Europejski Obszar Gospodarczy,
osoby z dostępem do danych są zobowiązane do zachowania tajemnicy,
stosuje zabezpieczenia, których wymaga art. 32 RODO,
korzysta z dalszych podmiotów, na przykład operatora bramki SMS czy hostingu, tylko za zgodą placówki,
pomaga placówce obsłużyć żądania pacjentów, na przykład sprzeciw albo usunięcie danych,
pomaga przy naruszeniach ochrony danych,
po zakończeniu umowy usuwa albo zwraca dane,
udostępnia informacje potrzebne do kontroli i pozwala na audyt.
Przy czytaniu takiej umowy zacząłbym od celu. Zapis „wysyłka SMS z prośbą o ocenę wizyty” mówi dokładnie, co dostawca robi. Zapis „działania marketingowe i analityczne” daje mu więcej, niż potrzebuje do jednego SMS-a, i to jest moment na pytanie, po co mu taki zakres.
Jakie dane pacjenta są potrzebne do SMS-a z prośbą o opinię?
Trzy: numer telefonu, imię i data wizyty. RODO wymaga, żeby dane były ograniczone do tego, co niezbędne do celu (minimalizacja danych, art. 5 ust. 1 lit. c), a do prośby o ocenę wizyty nic więcej nie jest potrzebne. Dostawca systemu do takich SMS-ów nie potrzebuje:
nazwiska ani numeru PESEL,
adresu ani e-maila, skoro prośba idzie SMS-em,
nazwiska lekarza, nazwy poradni ani rodzaju wizyty,
rozpoznania, opisu wizyty ani żadnej innej części dokumentacji medycznej.
Jeśli dostawca prosi o pełny eksport kartoteki, bo „tak łatwiej”, zapytaj, do czego mu te pola. Repto dostaje od placówki tylko imię pacjenta (bez nazwiska), numer telefonu i datę wizyty, bez dokumentacji medycznej.
Co może być w treści SMS-a i w nazwie nadawcy?
Imię pacjenta, nazwa placówki, podziękowanie i link. Nie ma w nim nazwy poradni, lekarza, zabiegu ani badania, bo SMS widać na zablokowanym ekranie, a telefon pacjenta leży na biurku w pracy i na stole w domu.
RODO zalicza do danych o zdrowiu także informacje o korzystaniu z usług opieki zdrowotnej, jeśli ujawniają stan zdrowia (art. 4 pkt 15). „Dziękujemy za wizytę w poradni onkologicznej” jest właśnie taką informacją i przeczyta ją każdy, kto zerknie na ekran. Personel medyczny obowiązuje przy tym tajemnica informacji o pacjencie, uzyskanych przy udzielaniu świadczeń (art. 13 i 14 ustawy o prawach pacjenta).
Ta sama zasada dotyczy nadpisu, czyli nazwy nadawcy SMS-a. Jeśli marka placówki zdradza specjalizację, na przykład zawiera słowo „urologia”, bezpieczniejszy jest nadpis z samą nazwą własną. Przykład treści, która nic o zdrowiu nie mówi, z naszych wzorów próśb o opinię:
Dzien dobry {imię}, dziekujemy za wizyte w {placówka}. Twoja opinia jest dla nas wazna, zajmie chwile i bardzo nam pomoze: {link}
Polskich liter w nim nie ma celowo. Przy wysyłce z bramki SMS jedna polska litera zmniejsza pojemność wiadomości ze 160 do 70 znaków, a ile to kosztuje przy większej wysyłce, liczę w poradniku o masowej wysyłce SMS.
Czy na SMS z prośbą o opinię potrzebna jest zgoda pacjenta?
Przepisy nie dają dziś jednoznacznej odpowiedzi, a od niej zależy, do których pacjentów placówka może pisać. Art. 398 ust. 1 Prawa komunikacji elektronicznej zakazuje wysyłania SMS-em informacji handlowej, w tym marketingu bezpośredniego, bez uprzedniej zgody odbiorcy. Informacja handlowa to wiadomość, która promuje usługi albo wizerunek firmy. Spór dotyczy więc tego, czy prośba o ocenę wizyty promuje wizerunek placówki.
WSA w Warszawie oceniał podobne prośby w dwóch wyrokach, oba razy poza medycyną:
WSA w Warszawie, wyrok z 18.11.2022 (II SA/Wa 715/22). Sklep internetowy wysłał klientce e-mail z prośbą o ocenę kupionych produktów i powołał się na prawnie uzasadniony interes. Prezes UODO uznał, że to wystarczy, a sąd tę decyzję uchylił: zgody wymaganej dla informacji handlowej nie zastąpi inna podstawa z art. 6 ust. 1 RODO (omówienie w Lege Artis).
WSA w Warszawie, wyrok z 17.07.2024 (II SA/Wa 2287/23). Bank zaprosił klienta automatycznym telefonem do ankiety satysfakcji. Sąd utrzymał upomnienie Prezesa UODO: zaproszenie do ankiety to marketing bezpośredni, na który potrzebna jest zgoda, nawet jeśli klient od razu się rozłączył (omówienie w Lege Artis).
Oba wyroki były nieprawomocne, gdy ukazały się ich omówienia w Lege Artis, i oba dotyczą przepisów sprzed 10 listopada 2024 r. Obowiązujący od tego dnia art. 398 PKE powtarza tę samą zasadę. Autor omówienia pierwszego wyroku wątpi przy tym, czy prośba o ocenę jest w ogóle informacją handlową.
W praktyce placówki wysyłają prośbę o opinię albo tylko pacjentom ze zgodą na takie SMS-y, albo w ramach kontaktu w sprawie wizyt, na tej samej podstawie co przypomnienia, jako część badania satysfakcji. Przy obecnym orzecznictwie ostrożniejsza jest pierwsza droga:
w formularzu pacjenta albo przy rejestracji jest osobne pole, domyślnie niezaznaczone, na przykład „Chcę dostawać SMS z prośbą o ocenę wizyty. Zgodę mogę wycofać w każdej chwili.”,
zgoda nie jest warunkiem wizyty i nie jest częścią zgody na leczenie,
w programie gabinetowym widać, kto ją dał i kiedy, a prośby trafiają tylko do tych pacjentów.
Którą drogę wybrać, placówka ustala ze swoim inspektorem ochrony danych albo prawnikiem, bo jako administrator to ona odpowiada za podstawę wysyłki.
Zgoda zmniejsza liczbę pacjentów, do których placówka pisze, a z nią liczbę opinii. Pacjentów bez zgody rejestracja może poprosić o opinię przy ladzie i wskazać kod QR na stojaku albo ulotce: pacjent skanuje go sam, więc placówka do nikogo nie pisze. Gotowy kod i link do formularza opinii przygotujesz według poradnika o linku i kodzie QR do opinii Google.
Co placówka powinna napisać w klauzuli informacyjnej?
Że po wizycie może poprosić pacjenta SMS-em o ocenę, na jakiej podstawie to robi i komu powierza dane. Art. 13 ust. 1 RODO wymaga podania celów i podstawy prawnej przetwarzania (lit. c) oraz odbiorców albo ich kategorii (lit. e). Klauzula, która mówi tylko o leczeniu i dokumentacji medycznej, nie uprzedza pacjenta o SMS-ie z prośbą o ocenę.
Może to brzmieć tak: „Po wizycie możemy wysłać Panu/Pani SMS z prośbą o ocenę wizyty. Wysyła go w naszym imieniu dostawca systemu, któremu powierzamy imię, numer telefonu i datę wizyty.” Do tego podstawa, którą placówka wybrała razem z IOD, i informacja, jak zrezygnować z takich SMS-ów.
Co zrobić, gdy pacjent nie chce dostawać SMS-ów?
Wyłączyć mu wysyłkę od razu, tak żeby po następnej wizycie nie dostał kolejnej prośby. Pacjent, który dał zgodę, może ją wycofać w każdej chwili (art. 7 ust. 3 RODO). Jeśli placówka traktuje prośbę jako marketing bezpośredni, po sprzeciwie pacjenta nie wolno już przetwarzać jego danych w tym celu (art. 21 ust. 3 RODO).
W obu przypadkach liczy się, żeby rezygnacja zgłoszona w rejestracji, telefonicznie czy mailem trafiła tam, skąd idzie wysyłka. Rezygnacji jest mniej, gdy placówka pilnuje odstępu między prośbami, bo częściej niż raz na 30 dni pacjent bierze prośbę o opinię za spam, nawet jeśli przychodzi na wizyty co tydzień. W Repto rejestracja wyłącza pacjentowi SMS-y w panelu i od tej chwili Repto nie wysyła mu żadnych SMS-ów, a odstęp między prośbami placówka ustawia sama (częstotliwość wiadomości).
O co zapytać firmę, która ma wysyłać SMS-y do pacjentów?
O to, co dzieje się z danymi po wyjściu z programu gabinetowego, czyli:
gdzie są przechowywane dane i kopie zapasowe, w Unii czy poza nią,
z jakich dalszych podmiotów dostawca korzysta (bramka SMS, hosting, e-mail) i gdzie jest ich aktualny wykaz,
w jakim czasie powiadomi placówkę o naruszeniu, skoro placówka ma 72 godziny na zgłoszenie do UODO od chwili, gdy się o nim dowie (art. 33 RODO),
kto po jego stronie ma dostęp do danych i czy loguje się z dwuetapowym uwierzytelnianiem,
kiedy usuwa dane po zakończeniu umowy,
czy używa danych pacjentów do czegokolwiek poza wysyłką, na przykład do własnego marketingu albo trenowania modeli AI,
jakiego dostępu do programu gabinetowego potrzebuje i czy wystarczy mu odczyt listy wizyt.
Odpowiedzi Repto na te pytania, razem z wykazem dalszych podmiotów, są na stronie RODO i bezpieczeństwo danych.
Co sprawdzić z inspektorem ochrony danych przed pierwszą wysyłką?
Osiem punktów, które zamykają temat przed startem:
- 1.
Podstawa wysyłki: zgoda na SMS z prośbą o ocenę albo kontakt w sprawie wizyt, z zapisanym uzasadnieniem wyboru.
- 2.
Formularz zgody, jeśli to ta droga: osobne, niezaznaczone pole i zapis, kto i kiedy je zaznaczył.
- 3.
Umowa powierzenia z dostawcą: wąsko opisany cel i wykaz dalszych podmiotów.
- 4.
Zakres danych: numer telefonu, imię i data wizyty, nic z dokumentacji medycznej.
- 5.
Treść SMS-a i nadpis bez nazwy poradni, lekarza i zabiegu.
- 6.
Klauzula informacyjna uzupełniona o prośbę o ocenę i o dostawcę.
- 7.
Rezygnacja: kto ją przyjmuje i gdzie rejestracja ją zaznacza, żeby zadziałała przy następnej wysyłce.
- 8.
Rejestr czynności przetwarzania (art. 30 RODO) z nowym celem: prośba o ocenę wizyty.
Z danych Repto wiemy, że prośba wysłana dzień po wizycie przynosi średnio około 50 opinii Google na 1000 wizyt (stan na 12.08.2026, wyniki Repto), a jak to wygląda po ponad roku, pokazuje sieć trzech przychodni, która doszła ze 116 do 1446 opinii Google.
Repto wysyła taką prośbę automatycznie, a pacjent, który ocenia wizytę nisko, pisze najpierw do placówki i manager dostaje e-mail i może do niego zadzwonić. Ile opinii zbiera dziś Twoja placówka na tle konkurencji, policzy bezpłatny raport opinii Google.
Najczęstsze pytania
Czy przychodnia potrzebuje zgody pacjenta, żeby przekazać jego numer firmie, która wysyła SMS-y?
Nie, jeśli przekazuje go na podstawie umowy powierzenia (art. 28 RODO), a firma używa numeru tylko do wysyłki zleconej przez placówkę. Firma jest przy tym związana tajemnicą informacji o pacjencie (art. 24 ust. 6 ustawy o prawach pacjenta). Zgoda może być potrzebna do samego SMS-a z prośbą o ocenę, jeśli UODO albo sąd uzna go za informację handlową.
Czy prośba o opinię po wizycie to SMS marketingowy?
Przepisy nie rozstrzygają tego wprost. Dwa wyroki WSA w Warszawie (nieprawomocne, gdy omawiała je prasa prawnicza) uznały prośbę o ocenę zakupu i zaproszenie do ankiety satysfakcji za marketing wymagający zgody, ale dotyczyły sklepu i banku. Placówki wysyłają prośby albo tylko pacjentom ze zgodą, albo w ramach kontaktu w sprawie wizyt, i wybierają drogę ze swoim IOD.
Czy w SMS-ie można napisać, u jakiego lekarza był pacjent?
Bezpieczniej nie. Nazwisko lekarza, nazwa poradni czy rodzaj zabiegu mogą zdradzić coś o zdrowiu pacjenta każdemu, kto zobaczy ekran telefonu. Wystarczą imię pacjenta, nazwa placówki i link.
Czy firma wysyłająca SMS-y jest administratorem danych pacjentów?
Nie. Administratorem jest placówka, a firma wysyłająca SMS-y jest podmiotem przetwarzającym i działa tylko na jej udokumentowane polecenie. Gdyby zaczęła sama decydować o celach, na przykład wysyłać pacjentom własne reklamy, RODO traktowałoby ją w tym zakresie jak administratora (art. 28 ust. 10).
Co grozi za SMS marketingowy wysłany bez zgody?
Prezes UKE może nałożyć karę do 3% przychodu z poprzedniego roku albo do 1 000 000 zł, zależnie od tego, która z tych kwot jest wyższa (art. 446 ust. 5 Prawa komunikacji elektronicznej). Wysyłka informacji handlowej bez zgody jest też wykroczeniem (art. 448) i czynem nieuczciwej konkurencji (art. 398 ust. 4), a przetwarzanie danych bez podstawy osobno ocenia Prezes UODO.
Jakie dane pacjenta przechowuje system do próśb o opinię?
Do wysyłki wystarczą numer telefonu, imię i data wizyty. Repto dostaje od placówki tylko te trzy dane, trzyma je w Unii Europejskiej i nie pobiera dokumentacji medycznej (RODO w Repto).





